Ný skýrsla Íslandsbanka um íslensk sveitarfélög

15.02.2013

Íslandsbanki gefur nú út í fyrsta sinn skýrslu með greiningu á málefnum og fjármálum sveitarfélaga. Leitast er við að gefa innsýn í rekstur sveitarfélaga en staða þeirra hefur verið talsvert í umræðunni þar sem mörg þeirra hafa þurft að ráðast í víðtækar aðhaldsaðgerðir og hagræðingu í rekstri á síðustu árum. Skýrslan er unnin af sveitarfélagateymi Íslandsbanka og er byggð á greiningarvinnu og viðtölum við hagsmunaaðila í greininni.

Sameiningar sveitarfélaga

Í skýrslunni kemur fram að frá árinu árinu 1990 til ársins 2013 hefur sveitarfélögum á Íslandi fækkað um tæp 64% en þau hafa farið úr 204 í 74. Í byrjun árs 2012 var íbúatala fimm sveitarfélaga undir 100 en undir 1.000 í 42 sveitarfélögum. Bent er á mikilvægi þess að þróun í sameiningum sveitarfélaga haldi áfram þannig að eftir standi færri og sterkari, vel rekin sveitarfélög út um allt land. Hugsanlega séu 30-40 sveitarfélög hæfilegur fjöldi sveitarfélaga á Íslandi miðað við íbúafjölda og stærð.

Fólksflótti af landsbyggðinni

Brottfluttir hafa verið fleiri en aðfluttir á öllum landsvæðum nema á höfuðborgarsvæðinu síðustu tvö ár. Síðustu tíu ár hafa tæplega 2.000 manns flust frá Vestfjörðum, um 1.600 frá Norðurlandi eystra og um 1.100 frá Norðurlandi vestra. Þá hefur verið töluverður tilflutningur innan landsvæða á Norðurlandi eystra, Austurlandi og Suðurlandi þar sem fólk flytur í auknum mæli af jaðarsvæðum inn í þéttbýliskjarnana. Þessi tilflutningur veldur ekki fólksfækkun á svæðunum en getur orðið til þess að minni sveitarfélög leggist af.

Flest sveitarfélög ráða við skuldir sínar

Á uppgangsárunum 2006 og 2007 varð samtals rúmlega 82 milljarða króna hækkun á skuldum sveitarfélaganna að undanskildum lífeyrisskuldbindingum sem samsvarar um 47% hækkun. Frá árinu 2009 hefur fjárhagsstaða sveitarfélaganna batnað enda hafa flest þeirra lagt áherslu á að greiða niður skuldir. Rekstur 72% sveitarfélaga ætti að standa undir núverandi skuldbindingum. Hins vegar eru nokkur sveitarfélög með sterk B-hluta félög sem eru þess valdandi að rekstur þeirra í heild nýtur góðs af og gengur betur en ella. Þá eru landsvæðin misskuldsett, allt frá því að vera með skuldahlutfall frá 126,8% (Norðurland vestra) upp í 270,7% (Suðurnes). Höfuðborgarsvæðið er næst skuldsettasta landsvæðið en þar er hlutfallið 258,4%.

Fjölgun stöðugilda í sveitarfélögum

Stöðugildum í sveitarfélögunum hefur fjölgað mikið síðustu ár. Árið 1992 voru stöðugildin um 8.500 en um 19.600 á árinu 2012. Stöðugildum hefur því fjölgað um 130% síðastliðin 20 ár. Fjöldi stöðugilda á hverja 100 íbúa er mismunandi eftir landsvæðum, flest eru stöðugildin á Norðurlandi vestra, 8,2 og fæst á Suðurnesjum eða 4,9.

Tekjur eftir landsvæðum

Íbúar á Austurlandi og Norðurlandi vestra skila mestum tekjum til sinna sveitarfélaga pr. íbúa. Austurland fær engu að síður þriðja mesta framlag úr Jöfnunarsjóði. Á Suðurnesjum eru tekjur á íbúa án framlaga Jöfnunarsjóðs lægstar á landinu en þar hefur atvinnuleysi verið mest á landinu og því áhugavert að sveitarfélagið fær næst lægsta framlagið úr Jöfnunarsjóði. Íbúar á höfuðborgarsvæðinu fá minnsta framlagið pr. íbúa.

Fylgiskjöl

Nýjustu fréttir

Íslandsbanki gefur út skuldabréf fyrir 300 milljónir evra og tilkynnir um endurkaup á hluta af eldra skuldabréfi

04.04.2019 - Kauphöll
Íslandsbanki hefur í dag gefið út skuldabréf að fjárhæð 300 milljónir evra (um 40 milljarðar íslenskra króna) til 3 ára. Bréfið ber 1,125% fasta vexti...Nánar

Aðalfundur Íslandsbanka 2019 - dagskrá, aðilar í framboði og tillögur

19.03.2019
Aðalfundur Íslandsbanka verður haldinn fimmtudaginn 21. mars 2019, kl. 15:00 í höfuðstöðvum bankans á 9. hæð Norðurturns að Hagasmára 3, 201 Kópavogi...Nánar

Íslandsbanki með átta tilnefningar til Lúðursins

28.02.2019
Íslandsbanki er með átta tilnefningar til Lúðurins ásamt því að vera tilnefndur til ÁrunnarNánar

Aðalfundur Íslandsbanka

25.02.2019
Aðalfundur Íslandsbanka verður haldinn fimmtudaginn 21. mars 2019.Nánar

Sparað fyrir barneignum

20.02.2019
Tekjutap aðila með meðaltekjur í 6 mánaða fæðingarorlofi nemur um 640.000 krónum. Við þetta bætast 400.000 krónur í töpuðum séreignarsparnaði. Ástæðan...Nánar

Íslandsbanki hefur gefið út ársskýrslu og áhættuskýrslu (Pillar 3) fyrir árið 2018

13.02.2019 - Kauphöll
Íslandsbanki hefur gefið út ársskýrslu og áhættuskýrslu fyrir árið 2018. Nánar

Ársuppgjör 2018

13.02.2019 - Kauphöll
Afkoma bankans og Íslandssjóða var ágæt á árinu og skilaði samstæðan hagnaði upp á 10,6 ma. kr. en erfiður rekstur annarra dótturfélaga dró heldur úr...Nánar
Netspjall